Neidio i'r
Rydych yma: Cartref > Beichiogrwydd

Iechyd yn ystod beichiogrwydd

Mae gwybod beth i'w fwyta a'i yfed, pa ychwanegiadau i'w cymryd a beth i'w osgoi yn mynd ymhell wrth ddiogelu eich iechyd chi a iechyd eich babi.

Asid ffolig
Os ydych yn feichiog neu'n bwriadu cael babi, argymhellir eich bod yn dechrau cymryd 400 microgram (mcg) o asid ffolig bob dydd, mor fuan â phosib. Dylech barhau i wneud hyn nes byddwch wedi bod yn feichiog am 12 wythnos. Dywedir bod y fitamin hwn yn lleihau'r risg o spina bifida.
Os oes gennych ddiabetes, epilepsi neu glefyd coeliag mae'n bosib y bydd angen i chi gael dogn uwch o asid ffolig. Bydd eich meddyg neu'ch bydwraig yn gallu eich cynghori.

Beth i'w fwyta
Pan fyddwch yn feichiog, neu'n ceisio beichiogi, dylai eich deiet gynnwys digon o brotein, ffeibr, calsiwm, haearn a mineralau a fitaminau eraill. Gellir dod o hyd i'r rhain yn y bwydydd canlynol:
• ffrwythau a llysiau (dylech geisio bwyta o leiaf pum dogn o ffrwythau a llysiau bob dydd)
• bwydydd starts megis bara, pasta, reis a thatws
• cynnyrch llaeth megis llaeth, caws a iogwrt
• cyw iâr a chig heb ormod o fraster
• bara grawn cyflawn a chorbys
• pysgod - ddwywaith yr wythnos (ceisiwch gynnwys pysgod olewog fel sardîns, macrell a thiwna)

Peidiwch â bwyta pysgod olewog fwy na dwywaith yr wythnos, yn enwedig tiwna ffres, sy'n uchel mewn mercwri ac sy'n gallu niweidio system nerfol y babi.

Diffyg haearn - sut mae ei osgoi
Gall menywod beichiog ddioddef o ddiffyg haearn felly mae'n bwysig bwyta digon o fwydydd sy'n llawn haearn. Bydd cael digon o fitamin C drwy fwyta ffrwythau a llysiau ac yfed sudd yn cynorthwyo'ch corff i amsugno haearn. Os ydy'ch lefelau haearn yn isel, bydd eich meddyg neu'ch bydwraig yn eich cynghori i gymryd haearn atodol. Bydd y bwydydd canlynol yn eich helpu i gadw'ch lefelau haearn yn arferol:
• cig coch
• corbys
• bara
• llysiau deiliog gwyrdd tywyll
• bwydydd sitrws
• grawnfwydydd brecwast gyda fitaminau a mineralau ychwanegol

Bwydydd a diodydd i'w hosgoi
Gall rhai bwydydd na fydd fel arfer yn gwneud niwed arwain at broblemau yn ystod beichiogrwydd. I fod yn siŵr, dylech osgoi'r canlynol:
• pâté (gan gynnwys pâté llysiau)
• cawsiau meddal wedi'u haeddfedu gan lwydni (Brie, Camembert, caws gafr, ayb)
• llaeth heb ei basteureiddio (sy'n gallu cynnwys salmonela)
• iau/afu neu gynhyrchion sy'n cynnwys iau/afu (oherwydd ei fod yn uchel mewn Fitamin A)
• siarc, pysgodyn cleddyf a marlin (maent yn cynnwys lefelau uchel o fercwri)
• gormod o gaffein (dim mwy na tair cwpanaid o goffi, neu chwe chwpanaid o de bob dydd - mae caffein yn ymyrryd â'r modd y mae haearn yn cael ei amsugno o fwyd)
• alcohol (os byddwch yn yfed alcohol, yna dim mwy na 1 neu 2 uned, unwaith neu ddwy yr wythnos)
• wyau amrwd a bwydydd sy'n cynnwys wyau amrwd neu wyau sydd heb eu coginio'n llwyr (eto i osgoi salmonela)
• os oes gennych chi neu dad y babi hanes teuluol o alergedd megis clwy'r gwair, asthma neu ecsema, yna dylech osgoi bwyta cnau daear a chynhyrchion cnau daear.

Er bod iau/afu yn ffynhonnell dda o haearn, dylai menywod beichiog osgoi ei fwyta oherwydd ei fod yn uchel mewn Fitamin A.

Alcohol ac ysmygu yn ystod beichiogrwydd
Y cyngor gorau yw osgoi yfed alcohol pan fyddwch yn feichiog neu'n ceisio beichiogi. Os byddwch yn penderfynu yfed, yna gwnewch yn siŵr nad ydych yn yfed mwy na dwy uned, dim ond unwaith neu ddwy yr wythnos, a pheidiwch â meddwi. Os byddwch yn cadw at hyn, yn ôl tystiolaeth, mae'n annhebygol iawn y byddwch yn niweidio'ch babi.

Ceisio beichiogi
Os ydych yn ceisio beichiogi, mae'n rhaid i chi fod yn ymwybodol bod faint yr ydych yn ei yfed yn gallu gostwng eich lefelau ffrwythlondeb yn ogystal â'ch gallu i feichiogi. Gall yfed yn ormodol, a meddwi yn enwedig, arwain at golli'r babi hyd yn oed yn ystod dyddiau cynnar eich beichiogrwydd. Y peth mwyaf diogel i'w wneud yw peidio ag yfed o gwbl, neu o leiaf yfed tipyn llai o alcohol nag yr ydych yn ei yfed ar hyn o bryd. Os ydych yn ceisio beichiogi, peidiwch ag yfed mwy nag uned neu ddwy unwaith neu ddwy yr wythnos, a pheidiwch â meddwi.

Canllawiau alcohol - beth yw uned?
Yn y DU mae un uned yn cynnwys wyth gram o alcohol pur, a chryfder a maint diod sy'n pennu faint o unedau sydd ynddo. Nid yw mor syml ag un diod, un uned. I gael gwybod mwy, ewch i wefan Drinkaware.

Os ydych chi'n feichiog
Cynghorir yn gryf i fenywod beidio ag yfed alcohol yn ystod tri mis cyntaf eu beichiogrwydd oherwydd efallai y bydd mwy o risg o golli'r babi.

Peryglon alcohol
Pan fydd menyw feichiog yn yfed alcohol, mae'r alcohol yn pasio drwy'r brych ac yn gallu effeithio ar ddatblygiad y babi. Mae hyn yn digwydd drwy gydol y beichiogrwydd, nid yn ystod yr wythnosau cyntaf yn unig.
Gall goryfed arwain at y canlynol:
• genedigaeth gynamserol
• pwysau geni isel
• niweidio lles corfforol a meddyliol y plentyn - gelwir hyn yn Syndrom Alcohol y Ffetws

Alcohol a bwydo ar y fron
Bydd alcohol yn cael ei basio i'r babi fesul tipyn drwy gyfrwng llaeth o'r fron. Bydd arogl gwahanol ar y llaeth ac fe allai hyn effeithio ar y modd y mae'r babi'n bwydo, yn cysgu neu'n treulio bwyd. Y cyngor gorau yw osgoi yfed ychydig cyn bwydo'r babi. Pan fydd menywod yn bwydo ar y fron, y terfyn alcohol dyddiol yw rhwng dwy a thair uned. Mae'r terfyn yn berthnasol p'un a ydych yn yfed bob dydd, unwaith neu ddwy yr wythnos, neu o bryd i'w gilydd.

Mwy o wybodaeth a chysylltiadau defnyddiol
Os hoffech gael rhagor o gymorth neu fwy o wybodaeth am alcohol, gallwch holi eich meddyg teulu, neu gysylltu ag unrhyw un o'r mudiadau canlynol:
•Drinkline ar 0800 917 8282
 (Dydd Llun i ddydd Gwener rhwng 9.00 ac 11.00 pm)
•Llinell Gymorth Cyffuriau Genedlaethol (Adran Iechyd) ar 
 0800 77 66 00
•Alcoholics Anonymous ar 0845 769 7555
 (Llinell Gymorth Genedlaethol)
Gellir dod o hyd i rifau lleol yn y llyfr ffôn neu ar wefan Alcoholics Anonymous.

Ysmygu
Bydd ysmygu pan fyddwch yn feichiog nid yn unig yn niweidio'ch iechyd chi, ond gall hefyd niweidio'ch babi. Mae wedi cael ei gysylltu ag amrywiaeth o broblemau iechyd, gan gynnwys:
• genedigaeth gynamserol
• pwysau geni isel
• marwolaeth yn y crud, camesgoriad
• problemau anadlu/byr o wynt yn ystod y chwe mis cyntaf
Os rhowch chi'r gorau i ysmygu tra byddwch yn feichiog, fe gewch chi lai o salwch bore a llai o gymhlethdodau.

Rhoi’r gorau i ysmygu
Os ydych chi'n ceisio rhoi'r gorau i ysmygu, ceisiwch annog y bobl o'ch cwmpas i wneud yr un fath. Mae mwg ail-law yn cynnwys nwyon gwenwynig, tar a chemegau gwenwynig sy'n niweidiol i chi ac i iechyd eich babi.
Cymorth i roi'r gorau i ysmygu
Dim ond chi all benderfynu rhoi'r gorau i ysmygu, ond gallwch gael cymorth a chefnogaeth i ddal ati i beidio ag ysmygu.

Mae Llinell Gymorth rad ac am ddim y GIG ar Ysmygu yn ystod Beichiogrwydd, 0800 169 9 169, yn wasanaeth cymorth cyfrinachol. Fe fydd person wedi ei hyfforddi'n arbennig yn ateb eich galwad ac yn gwrando ar eich anghenion, yn awgrymu gwahanol ddulliau o roi'r gorau i ysmygu, ac yn gallu anfon pecyn gwybodaeth rhad ac am ddim atoch.
Mae Gwasanaethau Rhoi'r Gorau i Ysmygu'r GIG ar gael yn eich ardal. Mae cymorth arbennig ar gael i famau beichiog a'u partneriaid sy'n ei chael yn anodd rhoi'r gorau iddi. Er mwyn dod o hyd i'ch gwasanaeth lleol, ffoniwch Linell Gymorth y GIG ar Ysmygu yn ystod Beichiogrwydd ar
0800 169 9 169.

Ymarfer corff yn ystod beichiogrwydd

Mae'n syniad da gwneud ymarfer corff ysgafn yn ystod eich beichiogrwydd gan fod rhoi genedigaeth yn waith corfforol a byddwch mewn gwell sefyllfa i ddelio â hynny os ydych wedi bod yn cadw'n heini. Bydd ymarfer corff hefyd yn gwella eich cylchrediad, sy'n dda i chi ac i'r babi.
Mae nofio'n ffordd dda o gadw'n heini yn ystod beichiogrwydd, ac mae hynny'n wir am gerdded hefyd. Byddai nofio am ddim ond deg munud yn eich pwll nofio lleol neu gerdded am 30 munud yn ddelfrydol.
Fodd bynnag, cymrwch ofal rhag ei gorwneud hi. Ni ddylai curiad eich calon byth fynd yn uwch na 140 curiad y funud, a dylech yfed digon o ddŵr er mwyn osgoi mynd yn ddadhydredig. Dylech hefyd osgoi gwneud ymarfer corff mewn tywydd poeth iawn, oherwydd nid oes gan eich babi ffordd o gael gwared ar wres diangen.
Os ydych chi'n dymuno gwneud ymarfer corff yn ystod eich beichiogrwydd, holwch eich meddyg yn gyntaf.

Cyswllt ag anifeiliaid yn ystod beichiogrwydd
Dylech osgoi rhai anifeiliaid ac ambell gynnyrch sy'n gysylltiedig ag anifeiliaid pan fyddwch yn feichiog.
Mae carthion cathod yn gallu cynnwys clefyd a allai niweidio eich babi, felly:
• dylech osgoi gwagio bocs baw'r gath, ond os oes rhaid i chi wneud hynny dylech wisgo menig rwber y gellir eu taflu ar ôl eu defnyddio
• glanhewch focs baw'r gath drwy ei roi i socian mewn dŵr berwedig am ddeg munud
• dylech osgoi dod i gysylltiad agos â chathod sâl
• gwisgwch fenig wrth arddio - hyd yn oed os nad oes gennych chi gath - rhag ofn fod y pridd wedi ei halogi gan garthion

Dylech hefyd osgoi wyna, mamogiaid sy'n bwydo ac ŵyn newydd-anedig.

Gwybodaeth a chyngor i deuluoedd

Chwilio

Chwilio


Tecstiwch Ni

Tecstiwch Ni

Tecstiwch ni am wybodaeth 07920083909

 
Gwynedd-Ni

© Hawlfraint Gwasanaeth Gwybodaeth I Deuluoedd Gwynedd

Ty Cegin, Rhodfa Penrhyn, Maesgeirchen, Bangor, Gwynedd LL57 1LR

Oriau Agor : Dydd Llun i Dydd Gwener, 9:00 - 17:00

T 01248 352436 | TXT 07920083909 | M 07976 623816

Gwynedd-Ni@gwynedd.gov.uk

facebook Gwynedd Ni twitter @GwyneddNi