Neidio i'r
Rydych yma: Cartref > Iechyd > Iechyd Rhywiol

Iechyd Rhywiol

Y GYFRAITH
Mae’r gyfraith yn dweud ei fod yn iawn i ti gael rhyw os wyt ti’n 16 oed neu drosodd, cyn belled a dy fod di yn cytuno iddo. Hyd yn oed os wyt ti o dan 16, galli di gael gwybodaeth a chyngor am rhyw ac atal cenhedlu gan dy ddoctor. Os wyt yn mynd at dy doctor i gael cyngor, mae’r cyfarfod yn hollol gyfrinachol.

Atal Cenhedlu Brys
• Pil i’w gymryd hyd at 72 awr ar ôl rhyw i stopio beichiogrwydd. Os wyt ti wedi cael rhyw heb ddefnyddio dull atal cenhedlu, neu wedi defnyddio condom a hwnnw wedi rhwygo, mae pilsen ar gael i'w ddefnyddio y bore wedyn – y ‘morning after pill’
• Dull i'w ddefnyddio mewn argyfwng yn unig ydi hwn.
• Anfanteision: rhaid i ti ei gymryd o fewn 72 awr, ond mae'n gweithio'n well cyn gynted â phosib. Nid yw mor effeithiol â'r pil a'r condom a dydi o ddim amddiffyn yn erbyn STI’s.
• Mae o ar gael am ddim gan dy ddoctor neu o glinig. Ar gael dros y cownter os wyt ti yn 16.

Dulliau Atal Cenhedlu

Y Bilsen
• Pilsen sy’n cael ei gymryd gan ferched er mwyn atal beichiogrwydd. Mae 'na ddau fath gwahanol – y mini pil a’r pil cyfunol.
• Mae’r pil cyfunol yn cynnwys 2 hormon (oestrogen a progeseron), mae’r ddau yma yn stopio’r ferch rhag rhyddhau wŷ bob mis. Dim ond progesteron sydd yn y mini pil, mae’n gwneud yr un peth â’r pil.
• Manteision: Mae merched sydd ar y pil yn cael mislif ysgafn.
• Anfanteision: Ddim yn dy amddiffyn rhag heintiau rhywiol.
• Mae'r mini pil yn ddefnyddiol i ferched sy’n methu defnyddio’r pil cyfunol.
• Lle fedri di ei gael o? Gan dy ddoctor neu glinig cynllunio teulu

Condoms
• Gwna yn siŵr fod marc y British Standard Kitemark ar y paced. Mae hyn yn golygu eu bod wedi pasio profion ac yn ddibynadwy.
• Mae'r condom yn mynd dros y pidyn fel na all sberm fynd i fewn i'r fagina.
• Manteision: Y condom ydy'r unig ddull atal cenhedlu sy'n dy warchod rhag heintiau rhywiol a beichiogrwydd.
• Mae condoms ar gael am ddim o glinigau cynllunio teulu neu am ddim gan dy ddoctor. Mae paced mewn siop neu gemist yn costio tua £3 am dri.

Diaffram
• 'Cap’ sy’n cael ei osod ar wyneb ceg y groth er mwyn rhywstro sberm rhag mynd i mewn i’r groth. Rhaid defnyddio sbermleiddiad.
• Manteision: Mae ‘chydig o warchodiad yn erbyn STI’s.
• Anfanteision: gall rhai merched gael haint wrin – gall newid i gap arall helpu. Angen cael ei ffitio’n iawn. Mae rhai yn cael alergedd i’r sbermleddiad.
• Mae’n cael ei osod gan ddoctor neu nyrs y tro cyntaf.

Chwistrellu
• Progesteron sy’n cael ei chwistrellu i fewn i dy gorff gan dy ddoctor, mae’r hormon yn dy warchod rhag beichiogrwydd
• Manteision: Mae'r dull yma'n 99% effeithiol.
• Anfanteision: mae’r mislif yn afreolaidd neu’n stopio. Gall rhai merched ennill pwysau a tymer yn newid. Ddim yn dy amddiffyn rhag heintiau rhywiol.
• Lle fedra’i ei gael o? Gan dy doctor

Implant
• Rhodiau o blastic bychan sydd â hormonau yn cael eu gosod dan groen braich y ddynes
• Mae’r hormonau yn atal beichiogrwydd.
• Manteision: Gweithio am 3 mlynedd - mae'n 99% effeithiol.
• Anfanteision: Gallu gwneud mislif yn anarferol am y flwyddyn gyntaf, ychydig o waedu. Gall feddwl cael Acne, ennill pwysau, cur pen, tymer yn newid a’r bronnau’n dyner. Nid yw’n amddiffyn rhag STI’s.
• Lle fedra’i ei gael o? Gan dy ddoctor

Condoms i ferched
• Condom sy'n cael ei ddefnyddio gan ferched er mwyn atal beichiogrwydd. Haen o bolywrethan (polyurethane) yn cael ei osod yn y fagina.
• Mae'r condom i ferched yn cael ei osod yn y fagina.
• Manteision: gall gael ei roi i fewn rywbryd cyn i ti gael rhyw. Mae'n eich gwarchod rhag STI’s
• Anfanteision: Gall lithro. Rhaid gwneud yn siŵr fod y pidyn yn mynd i fewn i'r condom, nid rhwng y condom a'r fagina. Mae'r condom i ferched yn ddrytach.

Os wyt ti isio cyngor am dy Iechyd Rhywiol, siarada gyda dy ddoctor, neu galli fynd i glinic Iechyd Rhywiol (manylion dy glinic lleol ar y ddewislen).

Am fwy o wybodaeth edrych ar wefan: 
Playin It Safe   fpa  Brook   LikeItIs   Siarad am Ryw

Gwybodaeth a chyngor i chi

Chwilio

Chwilio

Tecstia-Ni

Tecstia-Ni

Derbyn tecsts am bob math o bethau!

 
Gwynedd-Ni

© Hawlfraint Gwasanaeth Gwybodaeth I Deuluoedd Gwynedd

Ty Cegin, Rhodfa Penrhyn, Maesgeirchen, Bangor, Gwynedd LL57 1LR

Oriau Agor : Dydd Llun i Dydd Gwener, 9:00 - 17:00

T 01248 352436 | TXT 07920083909 | M 07976 623816

Gwynedd-Ni@gwynedd.gov.uk

facebook Gwynedd Ni twitter @GwyneddNi